PROPAGANDO DE ESPERANTO PER PRAKTIKA UZADO
——Parolado de la estro de la Hebei delegacio LIU ZHIMING en 1a
la ina Kongreso de Esperanto en Kunming

Estimata prezidantaro karaj ge-samideanoj,
    En la lastaj jaroj grandan progreson havas Esperanto-mvado en diversaj lokoj de inio. En ciuj provincoj fondiis esperantaj organizoj. Nun tra la tuta inio lernas nian lingvon . cent miloj da personoj .Estas ojiga anka la sukceso de nia lingvo en la ina lerneja eduko. Nun en kelkaj superaj lernejoj oni prenas Esperanton kiel nedevigan lernoobjekton a funkciigas progresigan kurson .Esp-kurso havas lokon anka en kelkaj kolegioj kaj multaj mez- kaj element -lernejoj .En iuj urboj fondiis Esperantaj korespondaj lernejoj a postlaboraj lernejoj. La Eduka Ministario faris sciigon pri denove validigo de sia decido preni Esperanton kiel unu e1 la nedevigaj fremdaj lingvoj ensuperaj lernejoj. i decidis anka,ke Esperanto povas funkcii kiel unu el la oficialaj ekzamenaj objektoj por diplomi studentojn, promocii funkciulojn kaj akcepti esploranto-studentojn .iuj tiuj sukcesoj nin ojigas .Ni, iuj inaj esperantistoj tre fieras pri tio.       Sed inio estas grandega lando kun mil milionoj da loantoj .Cent miloj da esperant-lernantoj nur estas dek-milono de la tuta loantaro. Multegaj loantoj ne konas Esperaton,ne konas utilon de E-o, ne vidas la bperspektivon de E-o.Tia1 al ili mankas fervoro de lernado de la lingvo. La mia scio,nun en Hebei provinco estas ?irka kvar mil personoj,kiuj lernis a lernas E-on de diversaj korespondaj lernejoj kaj guzet-lernejoj .Malmultaj el ili povas persisti kaj lerni gin bone .Unu el la kazoj estas tio,ke ili ne konas la utilon de E-o, ne vidas la perspektivon de E-o.Proverbo diras: vidito estas kredinda.Kutime,nur kiam oni propaokule vidas avantaon de E-o,oni povas kredi in kaj pene in lerni.
    Eble,iuj el ni scias la rakonton cirkulantan inter diverslandaj esperantistoj pri Esperanto kaj Azeno. La rakonto diras: Iu maljuna komercisto de Rumanio veturigis siajn komercaojn per simpla areto, tirata de ordinara azeno,de vilao al vilago kaj de urbo al urbo. Li konis iun domon en sia hejmregiono kaj en la najbaraj landoj Hungario, Jugoslavio kaj Bulgario, kaj li multfoje rakontis: Kiam mi venis en vilaon, tute egale,u en rumanan, hungaran, jugoslavan a bulgaran,mia azeno tuj komprenis la azenojn, kiuj estis tie; sed mi, la saega homo,ne komprenis la homojn,ar mi ne scipovis la lingvon. Fine mi lernis Esperanton, kaj nur nun mi povas kompreni la homojn same facile, kiel mia azeno la aliajn azenojn.
    Kial la komercisto lernis Esperanton? ar li trovis, ke Esperanto estas treege utila por li, ke Esperanto estas lia necesa lingvoilo. Kompreneple, tio, kion mi us diris, estas nur rakonto. Tamenen la praktika vivo a1 ni ne mankas tiaj ekzemploj. Ni mem havas tiajn praktikajn spertojn.
    Mi atas nian karan lingvon,ar i donis al mi grandegan helpon en mia vivo kaj lernado de la pola lingvo.
    Mi eklernis Esperanton en 1962, en la Pekina Fremdlingva Instituto. Mia instruisto estis profesoro Chu Dagao. En 1964 mi venis por lerni la polan lingvon al Pollando,kiu estas naskilando de Esperanto.Tie,Esperanto ne nur helpis min en miaj vivo kaj lernado de la pola lingvo, sed anka, kiel ponto, starigis profundan amikecon inter mi mem kaj polaj esperantistoj .Kutime,anta ol studi en iu alia lando, oni devas lerni la koncernan fremdan lingvon mallongtempe .Tamen, pro malpermeso de la tiamaj cirkonstancoj mi kun kelkaj kolegoj veturis Polujo sen koni e pollingvajn literojn.
    Anta e la literojn de pola lingvo mi neniam vidis .Mi devis vivi inter poloj .La granda lingva baro estis imagebla.Nalfaciloj trafis min foje kaj foje en manado,veturado kpt.Mi ne povis trovi e necesejon.
    Ni devis lerni en la pollingva fakultato de la Mickievicza Universitato,Poznan, en okcidenta pollando .Mi ankora klare memoras,ke anta la lernado,mi volis aeti iujn lernilojn.Mi do kune kun alia cina studento iris a1 stratoj. En iu vendejo,vendistino min varme akceptis.i demandis min en la pola lingvo,poste en la angla. Mi nenion komprenis. Proverbo diras:Birdoj sin komprenas per vooj. homoj per diroj.Tamen, inter du homoj, se al ili mankas komuna lingvo, estas longa distanco, kvankam ili staras tre proksime. Sed kiam i diris triafoje: “Kion vi deziras aeti?” Mi tuj ekstazis. Ho, i parolas Esperante .Tiam Esperanto tuj forigis por ni montegon .Mi haste respondis: “Mi volas aeti mansakon.” Mia respondo surprizis in.i oje diris: “u vi estas esperantisto?” Mi diris: “Jes.”“Tre bone. Kiankoloron vi preferas?”“Brunan.” En la vendejo mi aetis anka? inkon, paperon, globkrajonojn kaj notlibrojn. De tiam mi fariis konstanta kliento de tiu vendejo.
    Iutage post vespermano, mi promenis anta la lodomo. En miaj orelojn saltis salutoj en Esperanto de du polaj studentoj. Mi tuj aliris kaj ilin salutis en Esperanto. Surprizite, ili demandis min: “u vi estas esperantisto?”
        -- Jes, sed mi estas nur komencanto.
    --u vi estas japano?
    --Ne. Mi estas ino. Mi venis al via lando por lerni la polan lingvon. u vi bonvolus helpi min en mia lernado?
    --Sendube.
    Ili forte manpremis kun mi .Estas Esperanto, kiu komprenigis nin,helpis nin en nia interano de pensoj kaj kompakte kunligis nin.
    Ili sin prezentis al mi .Unu nomias Marek Bielski, la alia-Adam Novrocki. Ili diris, ke mi estas ilia unua ina esperantisto-amiko. De tiam ni ofte konversaciis en Esperanto.Mi pensis, ke Polujo meritas la nomon de hejmlando de d-ro Zamenhof. Ja multaj homoj povas paroli E-te. Mi devis, profitante tiun favoran kondion, bone lerni E-on kaj per E-o bone lerni la polan lingvon.
    En lernado mi rimarkis,ke la pola lingvo kaj Esperanto havas inter si multajn similajn punktojn, ekzemple, pri literoj, prononcado, akcento,vortfarado kaj tiel plu. Tial Esperanto donis al mi avantaon en mia lernado de la pola lingvo. Mi uzis malmulte da tempo kaj energio, sed povis akiri multe da sukcesoj. Mi tre dankas mian Esperanton instruiston .kiu donis al mi losilon en lernado de la pola lingvo .Estas vera, ke Esperanto estas losilo en lernado de iuj Eropaj lingvoj. Poste,kiam mi lernis mem la anglan lingvon,Esperanto anka donis al mi grandan helpon.
    Posttempe, en la fakultato de la pola lingvo de Mickievicza universitato mi lernis la gramatikon, la polajn literaturon,historion kaj aliajn .Polaj esperantistoj amikoj Marek kaj Adam iam donis al mi fervoran helpon,kiam mi renkontis malfacilon en lernado. Ili faris klarigon al mi ofte en la pola lingvo kaj Esperanto alterne,is kiam mi komprenis ion klarigitan.
    iuj esperantistoj atas interamikii. Esperanto kaj amikeco kunligas unu kun alia. En tiuj pli ol du jaroj,mi iam vivis en amikeca rondo kaj Esperantujo de polaj amikoj kaj samideanoj.
    Helpe de Marek kaj Adam,mi konatiis kun kelkaj novaj esperantistoj. Ni ofte kolektiis, konversaciis kaj diskutis diversajn problemojn en Esperanto. Polaj amikoj estas plenaj de ami.keco al la ina popolo. io pri inio interesas ilin Ili elmetis multe da demandoj pri cinaj eduko, industrio, agrikulturo, sociaj moroj, geedzeco kaj tiel plu. Mi respondis al ili iam fervore kaj detale. E1 tiuj demandoj mi rimarkis,ke ili malmulte konis la novan inion. Por helpi ilin pli bone koni nian landon, mi donacis al Narek ekzempleron de ina E-ta gazeto “El Popola inio”. Li estis tre oja. Poste li diris al mi, ke li unuspire finlegis la ekzempleron .Li diris anka, ke antae li sciis nur Konfucion, inajn imperiestrojn,vinditajn piedetojn de cinaj virinoj kaj aliajn en la historia leciono. La gazeto helpis lin koni la novan inion. Li esprimis sian deziron lerni la inan lingvon kaj estonte propaokule rigardi inion.
    En tiuj pli ol du jaroj,Esperanto helpis min lerni la polan lingvon. Samtempe,mia E-ta nivelo altiis en praktikado. Per Esperanto,mi konigis al polaj amikoj pri la nova inio kaj la ina popolo.Kaj pere de Esperanto, cementi?is inter mi kaj miaj polaj amikoj sincera amikeco,kiu mi neniam forgesos.
    Gekamaradoj, tra pratikado mi pli atas nian karan lingron. i estas intima al mi.ar mi jam havas praktikajn spertojn.
    Nun oni eldonas diversajn gazetojn, kaj urnalojn celantajn propagandi nian lingvon. Sed la mi la plej bona propagando estas faro,estas praktiko. Ni devas helpi homojn koni,ke Esperanto estas tre utila, ke Esperanto havas la plej grandan avantaon el iuj lingvoj, ke Esperanto havas helegan perspektivon. Tiam pli multaj homoj lernos Esperanton kaj farios esperantistoj. Kaj ju pli multe da personoj scipovas Esperanton,des pli utila i farias. Mi opinias, ke Esperanto estas popola lingvo. Nur kiam tutaj popoloj volos in lerni kaj utiligi, i farios internacia komuna lingvo.
    Gekamaradoj, la komuna ideo ligas esperantistojn .Ni penu por la ideo !

                                                 1985. 8. 25. Kunming.