中国国际广播电台记者刘俊芳用世界语采访刘志明同志的广播报道专稿
（此为1984年7月7日--9日对外广播稿，附录音） 

    Radio Pekino ! Nun estas programero Esperanto en Marso.
    Karaj asku1tantoj, u vi scias la rakonton cirkulantan inter divers1andaj esperantistoj pri Esperanto kaj Azeno? La rakonto diras:
    Iu maljuna komercisto de Rumanio veturigis siajn komercaojn per simpla areto tirata de ordinara azeno, de vi1ao at vi1ao kaj de urbo al urbo. Li konigs iun domon en sia hejmregiono kaj en 1a najbaraj 1andoj Hungario, Jugoslavio kaj Bu1gario, kaj li mu1tfoje rakontis: Kiam mi venis en vilaon, tute egale, u en rumanan, hungaran, jugoslavan a bulgaran, mia azeno tuj komprenis la azenojn, kiuj estis tie; sed mi, 1a saega homo, ne ne komprenis 1a homojn, ar mi ne scipovis 1a 1ingvon. Fine mi lemis Esperanton, kaj nur nun mi povas kompreni la homojn same facile, kie1mia azeno 1a aliajn azenojn.
    Karaj askultantoj, tio, kion ni us diris, estas nur rakonto. Tamen nun ni donas al vi ekzemplon en la praktika vivo. Lastatempe nia raportisto laborvojais al Shijiazhuang, efurbo de provinco Hebei en norda inio, kaj tie intervjuis s-ron Liu Zhiming, kiu laboras en 1a provinca akademio kaj iam lernis en Po1lando. Nun bonvolu asku1ti la Intervjuon titolitan: Kie estas miaj amikoj?
    Demando: S-ro Liu, kiam vi eklernis Esperanton?
    Respondo: Mi komencis lerni la lingvon en l962, en 1a Pekina Fremdlingva Instituto. Mia instruisto estis profesoro Chu Dagao..
    D. La vi, u Esperanto estas utila en la vivo?
    R. Certe. Nia kara 1ingvo estas tre tre utila en mia vivo.
    D. Bonvolu doni ekzemplon, u bone?
    R.Bone. Mi rakontu al vi, kiel Esperanto donis al mi grandegan helpon dum mia lernado en Polujo.
    D. Polujo estas naskilando de Esperanto Tie vi certe renkontis multe da polaj samideanoj.
    R. Jes, vi diris prave. En po1lando Esperanto ne nur helpis min en miaj vivo kaj lernado de la po1a lingvo, sed anka, kie1 ponto starigis profundan amikecon inter mi mem kaj polaj esperantistoj.
    Julie de 1964 mi venis al Pollando por lerni la polan 1ingvon en Mickewich-universitato en urbo Poznan, okcidenta Pollandon. Tiam e la literojn de la pola lingvo mi neniam vidis. Mi devis vivi inter poloj. La granda lingva baro estas imagebla. Malfaciloj trafis min foje kaj foje en manado, veturado kaj tiel plu. Mi ne povis trovi e neceseon.
    Mi ankora tre klare memoras, ke anta la lernado, mi volis aeti iujn lernilojn. Mi do kune kun alia ina studento iris al stratoj. En iu vendejo, vendistino nin varme akceptis. i demandis nin en la pola 1ingvo, poste en la angla. Ni amba nenion komprenis, Proverbo diras: Birdoj sin komprenas per vooj, homoj per diroj. Tamen, parolante malsamajn lingvojn, homoj tuj apude starantaj ne povas kompreni unu la alian. Sed kiam i diris triafoje: “Kion vi deziras aeti?” Mi tuj ekstazis. Ho, ?i parolas Esperante.Tiam Esperanto tuj forigis por ni montegon. Mi haste respondis: “ Mi volas aeti mansakon.”
      Mia respondo surpizis in. i oje diris: “u vi estas e-isto?”
      Mi diris:“Jes.”
      --Tre bone. Kian koloron vi preferas?
   --Brunan.
   En la vendejo mi aetis anka inkon, paperon, globkrajonojn kaj not1ibrojn.
   De tiam mi frenkventis 1a vendejon.
   D. Tio estas tre interesa.
   R.Iutage post vspermano, mi promenis anta la logdomo. En miajn orelojn saltis salutoj en Esperanto de du polaj studentoj. Mi tuj aliris kaj ilin salutis en Esperanto. Surprizite, ili demandis min:“u vi estas esperantisto ?”
        --Jes, sed mi estas nur komencanto.
    -- u vi estas japano?
    --Ne.Mi estas ino. Mi venis a1 via lando por lerni la polan lingvon. u vi bonvolus helpi min en mia lernado?
    --Sendube.
    Ili forte manpremis kun mi. Estas Esperanto, kiu komprenigis nin kaj ligis nin kunen.
    Ili sin prezentis a1 mi. Unu nomias Marek Bielski, la alia-Adam Nowrocki. Ili diris, ke mi estas ilia unua ina esperantisto-amiko. De tiam ni ofte konversaciis en Esperanto. Mi pensis, ke Polujo meritas la nomon de hejmlando de d-ro Zamenhof. Ja multaj homoj povas paroli Esperante. Mi devas utiligi tiun ci favoran kondion por bone lerni Esperanton kaj anka la polan lingvon.
    D. S-ro Liu, kiel vin helpis Esperanto en via lernado de la pola lingvo?
    R. En lernado mi rimarkis, ke la polalingvo kaj Esperanto havas inter si multajn similajn punktojn, ekzemple, pri literoj, prononcado, akcento, vortfarado kaj tiel plu. Tial Esperanto donis a1 mi avantagon en mia lernado de la pola lingvo. Mi uzis malmulte da tempo kaj energio, sed povis akir multe da sukcesoj. Mi tre dankas mian Esperantan instruiston, kiu donis al mi ?losilon en lernado de la pola lingvo.
    Poste, en la fakultato de la pola lingvo de Minkewich-universitato mi lernis la gramatikon, la polajn literaturon, historion kaj aliajn. Polaj esperantistaj amikoj Marek kaj Adam iam donis al mi fervoran helpon, kiam mi ren kontis malfacilon en lernado. Ili klarigis al mi la lecionon kaj en Esperanto kaj en la pola Lingvo.
    D. S-ro Liu, vi vivis pli ol du jarojn inter poloj kaj polaj esperantistoj. erte cementiis inter vi profundan amikecon, u ne?
    R. Jes. En tiuj pli ol du jaroj, mi iam vivis en amikeca rondo kaj Esperantujo de polaj amikoj kaj samideanoj.
    Helpe de Marek kaj Adam, mi konatiis kun kelkaj novaj esperantistoj. Ni ofte kolektiis kune, konversaciis kaj diskutis diversajn problemojn en Esperanto. Polaj amikoj estas plenaj de amikeco al 1a ina popolo. io pri inio interesas ilin. Foje ni konversaciis en parko:
    -- Oni diras, ke en via lando estas multaj naciminoritatoj, cu vere?
    -- Jes, pli ol 50. iuj niaj naciecoj kunvivas harmonie kiel fratoj.
    --u vi estas han-naciecano?
    -- Jes.
    --u estas granda diferenco inter la ina lingvo kaj Esperanto?
    -- Jes, ili estas malsamaj en gramatiko kaj vortfarado.
    -- Kia profesio estas pli honora en via lando?
    -- En nia lando, iuj laborpostenoj estas honoraj.
    Ili elmetis multe da demandoj pri inaj eduko, industrio agrikulturo, sociaj moroj, virino, geedzeco kaj tiel plu. E1 tiuj demandoj mi rimarkis, ke ili malmulte konis la novan inio. Por helpi ilin pli bone koni nian landon, mi donacis a1 Marek ekzempleron de ina Esperanta gazeto El Popola inio. Li estis tre oja. Poste li diris al mi, ke li unuspire finlegis la ekzempleron. Li diris anka, ke antae li sciis nur konfucion, inan imperiestron kaj aliajn en la historia leciono. La gazeto helpis lin koni la novan inion. Li esprimis sian deziron lerni la inan lingvon kaj estonte propaokule rigardi inion.
    En tiuj pli ol du jaroj, Esperanto helpis min lernis la polan lingvon. Samtempe, mia Esperanta nivelo altigis en praktikado. Per Esperanto, mi konigis al polaj amikoj pri la nova inio kaj la inapopolo. Kaj pere de Esperanto, cementiis inter mi kaj miaj polaj amikoj sincera amikeco, kiun mi neniam forgesos.
    D. Do vi certe ofte pensas pri tiuj amikoj?
    R. Kompreneble. En la pasintaj preska 20 jaroj, mi ofte rememoras ilin. Sed mi ne scias, kia estas ilia stato, kie ili laboras. is nin mi ankora konservas Esperantajn librojn, kiujn ili donacis a1 mi. Mi ankora klare memoras nomojn de iuj polaj amikoj, ekzemple, Marek, Adam, Andrzej Qrublewski, Klemens Piskurewicz. Jan Tomczak. Ies nomojn mi jam ne povas memori, tamen ilia aspekto ofte aperas en mia cerbo. Mi arde deziras denove korespondi kun ili. i tie, pere de Radio Pekino mi volas late ilin voki:“Kie estas vi, miaj karaj polaj amikoj? Kiam ni povas denove korespondi kaj renkontii?”
         D. Mi opinias, Ke vi certe retrovos viajn amikojn. Nenia malfacilo vin apartigos.
R. Anka mi kredas. Mi salutas la askultantojn de Radio Pekino kaj deziras a1 ili sanon kaj felion.
    D.Koran dankon pro via akcepto.
    R. Ne dankinde.
    Karaj gesamidenoj, us ni elsendis intervjuon kun s-ro Liu Zhi-ming. Finiis programero Esperanto en Maro.