culture_title.GIF (8772 bytes) Esperanta Literaturo

  视界 Vidkampo - 科普 Verkoj pri scienco

Jodo en la homa korpo


    Jodo estas mikroelemento, kiu ludas gravan rolon en la homa fiziologio, malgrafi tio, ke g1.gif (48 bytes)ia totala pezo en la homa korpo estas nur 25 miligramoj. Kaj plie, duono de g1.gif (48 bytes)i trovig1.gif (48 bytes)as en la tiroidaj glandoj. En la jodomankaj regionoj pro ne-sufic1.gif (53 bytes)o de la jodo en la homa korpo, la tiroida komponado estas malhelpata kaj al g1.gif (48 bytes)i okazas kompensatora hipertrofio. Sekve de tio la tiroidoj neoplaziig1.gif (48 bytes)as kaj c1.gif (53 bytes)e la gorg1.gif (48 bytes)o aperas strumo, t.e. dikkola malsano.
    Jodo estas tre aktiva elemento. g.gif (50 bytes)ia malgranda kvanto en 1a tera krusto trovig1.gif (48 bytes)as dise.El la roka erozio ellasig1.gif (48 bytes)as jodo, kiu tamen tre facile solvig1.gif (48 bytes)as en akvo kaj kun rivero fluas en maron. g.gif (50 bytes)enerale dirite, c1.gif (53 bytes)iu litro da mara akvo entenas 50--60 miligramojn da jodo. La maraj kreskajoj estas abundaj je jodo, ekz. c1.gif (53 bytes)iu kilogramo da laminario entenas l000--4000 miligrarnojn da jodo. Ankau1.gif (46 bytes) aliaj algoj estas ric1.gif (53 bytes)aj je jodo.
    c.gif (53 bytes)ar jodo eligita el roka erozio facile perdigas, tial c1.gif (53 bytes)iu hektaro da tero perdas po 20 gramojn da jodo jare. Pro tio jodo entenata en la terkrusto malpliigas jaron post jaro. Ju pli alta estas la tereno kaj ric1.gif (53 bytes)a la pluvokvanto estas, des pli.multe perdig1.gif (48 bytes)as jodo. Kompreneble jodo povas sin direkti al atmosfero pere de diversaj kanaloj, kaj kune kun vento flugas super la tero kaj falas surteren kune kun la pluvo.Oni povas facile imagi al si, ke pro malekvilihro inter perdo kaj ricevo de jodo, la riveroj kaj lagoj malproksimaj de maro entenas multe malpli da jodo ol tiuj proksimaj al maro. Sekve de tio en montaj regionoj malproksimaj de maro la log1.gif (48 bytes)antoj estas facile atakataj de lokaj tiroidaj malsanoj.
    En la mondo pli ol 200 milionoj da log1.gif (48 bytes)antoj suferas de strumo. Tiu malsano estas serioza precipe en Mez-Azio. Oni diras, ke en la regiono de Himalajo strumo estas plej tipa kaj serioza. Preskau1.gif (46 bytes) en c1.gif (53 bytes)iuj landoj troveblas malsanuloj de tiroidaj malsanoj escepte de Japanio kaj iuj aliaj insulaj landoj. Ie en Zairo g1.gif (48 bytes)ia morbokvanto preskau1.gif (46 bytes) atingis 100%.
    En c1.gif (53 bytes)iuj provincoj, municipoj kaj aljtonomaj regionoj escepte de s.gif (48 bytes)anhajo troveblas tiaj malsanuloj. Lau1.gif (46 bytes) statistiko 20-30 milionoj da c1.gif (53 bytes)inoj suferas de strumo, kiuj grandparte vivas en Sudokcidento kaj Nordokcidento. En la montregionoj de Guizhou-provinco 52.6-56.5% de la log1.gif (48 bytes)antoj suferas de tiu malsano. Post naskig1.gif (48 bytes)o de la c.gif (53 bytes)ina Popola Respubliko la popola registaro faris publikan enketon en 16 nordaj provincoj, municipoj kaj au1.gif (46 bytes)tonomaj regionoj kaj trovis, ke l60 milionoj da log1.gif (48 bytes)antoj estas minacataj de loka strumo kaj 2-3% de la log1.gif (48 bytes)antoj estas iagrade intelekte subevoluintaj. Loka strumo, tiu mondskala malsano, serioze malutilas al la homa sano.
    g.gif (50 bytes)enerale dirite, en la homa korpo jodo devenas c1.gif (53 bytes)efe de mang1.gif (48 bytes)aj1.gif (59 bytes)oj, t.e. oni asimilas 80-90% de la bezonata jodo el mang1.gif (48 bytes)aj1.gif (59 bytes)oj kaj 10-20% el akvo. Krome, oni akiras iomete da jodo ankau1.gif (46 bytes) el spirado. En la lokoj malproksimaj de maro, jodo entenata en la aero estas ege malmulta tamen en la lokoj proksimaj al industriaj kvartaloj pro brulado de karbo kaj petrolo, la tiea aero kaj akvo entenas kompare pli da jodo ol tiuj en aliaj lokoj. Log1.gif (48 bytes)antoj vivantaj c1.gif (53 bytes)e la maro povas kontentigi sian bezonon de jodo nur pere de trinkado kaj spirado. Se oni mang1.gif (48 bytes)as c1.gif (53 bytes)iu-semajne dufoje marajn fis1.gif (46 bytes)ojn, ili do havigas al si sufic1.gif (53 bytes)e da jodo.
    Pro diversaj kau1.gif (46 bytes)zoj ne estas decidita unuigita normo por c1.gif (53 bytes)iutage bezonata kvanto de jodo en malsamaj landoj. g.gif (50 bytes)enerale oni opinias,ke se c1.gif (53 bytes)iutage oni asimilas 100-300 mikrogramojn da jodo, tio estas konvena. Se oni prenas 300-500 mikrogramojn c1.gif (53 bytes)iutage, tio jam superas la bezonon.
    La joda kvanto entenata en rokoj ka j grundo ludas gravan rolon por koni la jodan kvanton en akvo kaj kreskaj1.gif (59 bytes)oj. Ne nur la homoj, sed ankau1.gif (46 bytes) bestoj prenas jodon el akvo kaj plantoj.Iuj bestoj farig1.gif (48 bytes)as mang1.gif (48 bytes)aj1.gif (59 bytes)oj de la homoj, tial ankau1.gif (46 bytes) la jodo entenata en la bestaj1.gif (59 bytes)oj estas asimilata de la homa korpo.
    Strumo kau1.gif (46 bytes)zig1.gif (48 bytes)as ne nur de jodomanko, sed ankau1.gif (46 bytes) de tro da g1.gif (48 bytes)i.
    Hiperjodan stumon oni malkovris unue en japana Hokajdo, kie la mang1.gif (48 bytes)aj1.gif (59 bytes)oj estas abundaj je jodo. Tie oni iam mang1.gif (48 bytes)is multe da hiperjodaj mang1.gif (48 bytes)aj1.gif (59 bytes)oj. En Hokajdo 6-12% de la log1.gif (48 bytes)antoj iam suferis de hiperjoda strumo kaj iam 25% de la lernantoj suferis de g1.gif (48 bytes)i.
    Se oni klasifikas hiperjodan strumon lau1.gif (46 bytes) la homa ag1.gif (48 bytes)o, g1.gif (48 bytes)i povas esti klasifikita en la infanan kaj plenkreskulan kaj lau1.gif (46 bytes) epidemiologio do estas la sporada, regiona kaj eksperimenta.
    La sporada hiperjoda strumo kau1.gif (46 bytes)zig1.gif (48 bytes)as ne de atmosfero. Oni suferas de g1.gif (48 bytes)i pro tio, ke ili prenas tro da jodaj medikamentoj longatempe au1.gif (46 bytes) tre s1.gif (46 bytes)atas hiperjodajn mang1.gif (48 bytes)aj1.gif (59 bytes)ojn. Se gravedulinoj longtempe estas kuracataj per jodaj medikamentoj, do jodo povas kau1.gif (46 bytes)zi strumon al feto. Strumo povas premi trakeon c1.gif (53 bytes)e la naskig1.gif (48 bytes)o de la bebo, sufokas g1.gif (48 bytes)in kaj kau1.gif (46 bytes)zas morton.
    Ankau1.gif (46 bytes) en c.gif (53 bytes)inio oni trovis hiperjodan strumon, kiu okazis en Xinjiang kaj c1.gif (53 bytes)emara regiono sude de enmarig1.gif (48 bytes)o de Ziya-rivero en Hebei-provinco kaj norde de enmarig1.gif (48 bytes)o de la Flava Rivero en Shandong-provinco. Tie oni trinkis hiperjodan subteran akvon.
    Sed jug1.gif (48 bytes)ate lau1.gif (46 bytes) la vidpunkto pri la tutmonda stato oni ja estas klara, ke la c1.gif (53 bytes)efa malamiko,kiu kau1.gif (46 bytes)zas strumnon, estas jodomanko.
    Kvankam oni klare scias la kau1.gif (46 bytes)zon de strumo kaj metodon kontrau1.gif (46 bytes) g1.gif (48 bytes)i, tamen la batalo kontrau1.gif (46 bytes) g1.gif (48 bytes)i estas malfacila laboro en la monda skalo, c1.gif (53 bytes)ar la suferantoj jam nombras 200 milionojn kaj pli da homoj estas minacataj de tiu malsano.
    Por preventi kaj kuraci jodomankan strumon oni prenas diversajn metodojn, ekz.jodan salon kaj aliajn jodoric1.gif (53 bytes)ajn mang1.gif (48 bytes)aj1.gif (59 bytes)ojn, meti jodon en putakvon, proponi jodoric1.gif (53 bytes)ajn laminarion kaj aliaj marajn produktaj1.gif (59 bytes)ojn. Inter la diversaj metodoj joda salo estas plej oportuna kaj efika kaj tiuflanke c.gif (53 bytes)inio atingis g1.gif (48 bytes)ojigajn sukcesojn.

(Esperantigita de Liu Caisheng)
 

TOP

碘——人体不可缺少的微量元素
                                               刘才盛

    
    碘有着极其重要的生理作用,但在人体中碘的总量只有25毫克,而其中的一半又分布在甲状腺内。缺碘地区的人体中,由于甲状腺得不到足够的碘,甲状腺的合成受到影响,使甲状腺组织产生代偿性增生,喉部出现结节状隆起,即——粗脖子病——地方性甲状腺肿。
    碘是一种性质很活泼的元素,在地壳中含量很低,且又很分散。岩石风化后释放出来的碘,很容易在水中溶解,受降水淋溶作用随水进入海洋。海水中的含碘量为50-60微克/升,海洋生物富集碘的能力很强,尤其是海藻中的海带,其含碘达1000-4000毫克/公斤,其他海藻也可达400毫克/公斤。
    由于岩石风化释放出的碘极易流失,每公顷土地每年流失碘可达20克,这就使得地表含碘量大大降低,地势越高,降水量越多,流失也就越严重。另一方面,碘也可以通过各种途径进入大气,通过风带到陆地上空,降雨水又降落到地面,给地表水中补充了碘。不难想象,由于碘的流失和补充之间的不平衡,距海洋远的内陆地区,一般地说,水源中的含碘量也就低一些。反之,沿海地区水源中的含碘量则比较高。与之相应的是,广大内陆山区,地方性甲状腺肿病广为流行。
    全世界地方性甲状腺肿患者不下两亿,以中亚地区最多,尤其是喜马拉雅山区,长期以来被认为是地方性甲状腺肿发病最严重,最典型的病区,除日本等少数岛国外,几乎所有国家都不同程度的有地方性甲状腺肿病患者,扎伊尔的一个地区发病率几乎达到100%。
    在我国除上海市外,全国各省、自治区、直辖市都有甲状腺肿病患者。估计全国地方性甲状腺肿患者约有二、三千万之众,以西北、西南发病人数最多,贵州省山区居民发病率达52.5一56·5%。解放后,在北方16省、市、自治区曾进行普查,发现有一亿六千万人受地方性甲状腺肿的威胁,其中2—3%的人口智力发育不全。
    地方性甲状腺肿是一种世界性地方病,它严重地威胁着广大人民群众的健康。
    一般来说,人体内碘的来源主要是通过食物,约占人体碘总摄入量的80—90%,通过饮水摄入的碘约占10—20%。此外,人也可以通过呼吸从空气中摄入微量的碘。在内陆地区,由于距海遥远,空气中含碘量极低,而通过呼吸摄入的碘就更少了。但是,内陆工业区附近,由于煤和石油的燃烧,也给空气中提供了一定数量的碘。在沿海地区,空气及水中含碘都比较高,只需通过饮水和呼吸这两个途径摄入的碘即可满足人体的需要。一般来说,由于海产品中含有丰富的碘,每周吃两次海鱼即可满足人体对碘的需要。
    由于种种原因,每人每日需碘量至今没有规定统一的标准。一般认为,每日供碘量100—300微克是适宜的。300一500微克属于高碘。
    岩石,土壤中的含碘量对于水源及植物中的含碘量有决定性影响。除去水和植物中的可食部分中的碘被人摄入外,生活在当地的动物也通过类似途径摄入碘,有些动物又成了人们的食物,其中的碘也可以进入人体。
    缺碘可使人患甲状腺肿,摄人过多的碘也可以使人患甲状腺肿,即高碘甲状腺肿。
    高碘甲状腺肿最先发现于日本北海道地区,当地食物中含有丰富的碘,一个时期内又较长时期大量食用高碘食物,居民中发病率为6— 12%,学生中发病率最高曾达25%。
    高碘甲状腺肿依年龄可分为幼儿的和成年的,从流行病学的角度,又可分为散发性、地方性和实验性的。
    所谓散发性甲状腺肿其发病原因不是环境直接造成的,而是由于自己的原因,例如,由于患病长期服用含碘药物,或是长期食用高碘食物。怀孕妇女长期受碘制剂治疗,碘透过胎盘危及胎儿,而造成胎儿甲状腺肿,分娩时肿大的甲状腺压迫气管,可造成婴儿窒息死亡。
    在我国也发现过高碘甲状腺肿。在我国新疆某地和河北省子牙河入海口以南与山东省黄河入海口之间的居民由于饮用高碘地下水也曾患高碘甲状腺肿。
    但从全世界范围讲,人们主要还是应该防治缺碘性甲状腺肿。
    虽然人们对甲状腺肿的病因和治疗方法都很清楚,但在世界范围内,它仍是一项极其艰巨的工作,因为目前患甲状腺肿的病人已达2亿,受其威胁的人口更多。
    为了防治缺碘性甲状腺肿,人们采取了多种办法,比如服用碘盐和其他含碘丰富的食物,在井水中放碘,多吃含碘丰富的海带和其他海产品,在防治甲状腺肿的各种方法中,碘盐是最为方便、有效的,在这方面中国也迈出了巨大的步伐,取得了可喜的成绩。

   TOP

culture_pic.GIF (7781 bytes)

  

视 界
Vidkampo

   

阅览室
Legambro

诗歌 Poemoj

La Espero----Himna Esperantista
希望歌

La Vojo

MILDA KNABINO
静女(邶风)

VERSISTO
寻句者

NIA PLEJ BONAEFMINISTRO
我们的好总理

Kanto de la verdaj paseroj
翠鸟之歌

SONORILLUDO
钟声

小说 Romanoj

MARTA
马尔塔

散文 Prozoj

Luko de Maodun
天 窗

科普 Verkoj pri scienco

Jodo en la homa korpo

人体不可缺少的微量元素

童话 Fabeloj

Sepio Punis Balenon
Esperantiglta de Zhang Junqing
墨鱼治鲸

幽默 Humuraj1.gif (59 bytes)oj

Amo de matematikisto
数学家谈恋爱

Falpusigo
跌跤

Li Ekkonigis Sin
暴露自己

La Avo, la Patro kaj la Nepo
爷爷、爸爸和孙子

Petro Povas Ludi kun Mi
彼得可以和我玩

Mi Ne Scias
我不知道

Diru frazon
造句

Vojmontrilo
路标

Neniu helpis min.
谁也没帮我

En atobuso
在公共汽车上

Kial danki?
谢什么

Nebonaj Malsanuloj
病人不好

Malkara
便宜

Naskitago
生日

En fruktoardeno
在果园里

En ekzameno
考场上

E-Movadaj Novaoj  E-Historio E-Eminentuloj E-Movado  E-Organizoj  E-Gazetaro  E-Amikoj E-Materialoj  
E-Klas
ambro  E-Ekzameno  E-Literaturo E-Libroj E-Radiodissendo E-Adovidao
E-Programo  Vortoj pri Esperanto de Eminentuloj


COPYRIGHT ©   wbw.gif (2881 bytes)